10.3: Gávpogis GG

10.3: Gávpogis

  Gávpogis – jietnafiilan.

Dát teaksta lea Romssa birra. Romsa lea Davvi-Norgga stuorimus ja Norgga ovccát stuorimus gávpot. Gávpoga guovddáš lea sullos. Guovddáža bajábealde lea Báhpajávri. Jávrri guora manná čuovgaláhttu, ja das lahkosis leat sihke sámi mánáidgárdi ja skuvla mas leat sámegiel luohkát. Romssa sullo oarjjabealde lea Sállir, ja sullo nuorttabealde lea Sálašvággi ja Sálašoaivi. Dohko beassá sihke šaldi ja tunealla bokte. Šaldi lahka lea beakkán girku, Ishavskatedralen.

Gávpoga guovddážis leat ollu boares muorraviesut, ja Romssa duopmogirku lea Norgga áidna duopmogirku mii lea huksejuvvon muoras. Verdensteateret lea Davvi-Eurohpá boarráseamos kino mii lea ain geavahusas. Ráđđeviesu bálddas lea ođđaáigásaš kino, mas leat guhtta sále. Gávpoga davábealde lea máilmmi davimus universitehta. Maŋimuš jagiid leat huksejuvvon stuorra ođđaáigásaš gávpeguovddážat gávpotguovddáža olggobeallai.

Sálašvákkis manná gondola vári ala, ja doppe sáhttá oaidnit hui guhkás.

 

 

  1. Muital eanet Romssa birra dahje muital iežat ruovttubáikki birra.
  2. Oza buot adjektiivvaid mat leat superlatiivvas ja čále daid vuođđohámiid. Manne muhtun adjektiivvain lea -mus ja earáin fas -eamos?
  3. Oza buot postposišuvnnaid teavsttas.

Mange pre- og postposisjoner har stedsbetydning:

lokativ betydning illativ betydning
alde / nalde ala / ala
vuolde vuollai under
duohken duohkai bak
luhtte lusa til
geahčen geahčai hjemme hos noen
ovddabealde ovddabeallai på forsiden
bálddas báldii ved siden av
guoras gurrii ved siden av
gaskkas gaskii mellom
  • på/frastedsbetydning (jfr. lokativ) Ikte leimmet áhku ‘geahčen’ boradeame.
  • tilstedsbetydning (jfr. illativ) Vuolgge mielde áhku ‘geahčai’!
  • med betydning langs etter noe (jfr. genitiv) Buoremus lea čuoigat ‘davágeaže’ jávrri!

Nomenet står alltid sammen med post- og preposisjonen, og kan ikke som i norsk skilles, f.eks.: Hvem var du hos? (hvem …… hos) Gean luhtte don ledjet? (gean luhtte)

  • Gápmagat leat beavddi vuolde.
  • Bija gápmagiid beavddi vuollai!
  • Beana lea stuolu duohken.
  • Beana manná stuolu duohkai.
  • Girji lea girjelána alde.
  • Bija girjji girjelána ala!
  • Ánne lea mu luhtte dál.
  • Ánne boahtá mu lusa.

Loga eanet dán birra grammatihkas: Pre- ja postposišuvnnat.

Hárjehus postposišuvnnaiguin

 

Boahtte siidui –>

 

This entry was posted in Gáivuona oahpaheaddji and tagged . Bookmark the permalink.